ایتالیا متا را مجبور به لغو سیاست ممنوعیت رقبای هوش مصنوعی در واتس اپ کرد
مقامات رقابتی ایتالیا با صدور دستور فوری، شرکت متا (Meta) را ملزم به تعلیق سیاست جدیدی کردند که استفاده از ربات های هوش مصنوعی رقیب در پلتفرم واتس اپ را ممنوع می کند. این تصمیم در پی بررسی های اولیه درباره سوءاستفاده احتمالی متا از موقعیت مسلط خود در بازار پیام رسانی اتخاذ شده است.
دستور فوری مقامات ایتالیایی
مرجع رقابت ایتالیا (AGCM) روز چهارشنبه اعلام کرد که شواهد کافی در تحقیقات جاری خود یافته که نشان می دهد متا ممکن است از موقعیت مسلط خود در بازار سوءاستفاده کند. این مرجع دستور تعلیق فوری سیاست ممنوعیت ربات های هوش مصنوعی رقیب در واتس اپ را صادر کرده است.
در بیانیه این مرجع آمده است: «رفتار متا ظاهرا مصداق سوءاستفاده است، زیرا ممکن است تولید، دسترسی به بازار یا توسعه فنی در بازار خدمات ربات های هوش مصنوعی را محدود کند و به مصرف کنندگان آسیب برساند. همچنین، تا زمان پایان تحقیقات، این رفتار ممکن است آسیب جدی و جبران ناپذیری به رقابت در بازار مربوطه وارد کند.»
پیشینه تغییر سیاست متا
شرکت متا در اکتبر ۲۰۲۵ سیاست رابط برنامه نویسی (API) کسب وکار خود را تغییر داد تا ربات های هوش مصنوعی عمومی را از ارائه خدمات در واتس اپ از طریق این رابط منع کند. این تغییر که قرار بود از ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی شود، بر دسترسی به ربات های هوش مصنوعی شرکت هایی مانند:
- اوپن ای آی (OpenAI)
- پرپلکسیتی (Perplexity)
- پوک (Poke)
در واتس اپ تأثیر می گذاشت. مرجع رقابت ایتالیا در نوامبر ۲۰۲۵ دامنه تحقیقات موجود خود درباره متا را گسترش داده بود.
تفکیک بین ربات های تجاری و عمومی
سیاست جدید متا بر کسب وکارهایی که از هوش مصنوعی برای خدمات رسانی به مشتریان در واتس اپ استفاده می کنند، تأثیری ندارد. برای مثال، یک خرده فروش که از ربات خدمات مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده می کند، همچنان می تواند از رابط برنامه نویسی واتس اپ استفاده کند.
این ممنوعیت تنها شامل ربات های هوش مصنوعی عمومی مانند چت جی پی تی (ChatGPT) یا کلاد (Claude) می شود که قصد دارند از طریق رابط برنامه نویسی واتس اپ توزیع شوند.
واکنش متا به تصمیم ایتالیا
شرکت متا در واکنش به این تصمیم، آن را «اساسا نادرست» خوانده است. سخنگوی متا در بیانیه ای ایمیلی اعلام کرد: «ظهور ربات های هوش مصنوعی در رابط برنامه نویسی کسب وکار ما، فشار غیرمنتظره ای بر سیستم هایی وارد کرد که برای پشتیبانی از چنین بارهایی طراحی نشده بودند.»
متا همچنین تأکید کرد: «مرجع ایتالیایی فرض کرده که واتس اپ به نوعی یک فروشگاه اپلیکیشن است. راه دسترسی به بازار برای شرکت های هوش مصنوعی، خود فروشگاه های اپلیکیشن، وبسایت ها و مشارکت های صنعتی است؛ نه پلتفرم کسب وکار واتس اپ. ما از این تصمیم تجدید نظر خواهیم کرد.»
تحقیقات گسترده اتحادیه اروپا
اتحادیه اروپا نیز این ماه تحقیقات خود را درباره سیاست جدید متا آغاز کرده است. کمیسیون اروپا نگرانی خود را از این که این سیاست ممکن است «ارائه دهندگان شخص ثالث هوش مصنوعی را از ارائه خدمات خود از طریق واتس اپ در منطقه اقتصادی اروپا منع کند» ابراز کرده است.
این اقدام اتحادیه اروپا نشان دهنده نگرانی گسترده تر مقامات نظارتی درباره رفتار شرکت های بزرگ فناوری در قبال رقبای کوچک تر است.
پیامدهای این تصمیم برای بازار
تصمیم مرجع رقابت ایتالیا چندین پیامد مهم دارد:
- حفظ فضای رقابتی در بازار ربات های هوش مصنوعی
- افزایش انتخاب های موجود برای کاربران نهایی
- ایجاد چارچوب نظارتی واضح تر برای پلتفرم های بزرگ
- تشویق نوآوری در بخش خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی
جمع بندی و چشم انداز آینده
دستور تعلیق فوری سیاست متا توسط ایتالیا، نقطه عطفی در تنظیم مقررات پلتفرم های بزرگ فناوری محسوب می شود. این اقدام نشان می دهد مقامات نظارتی اروپایی مصمم هستند از انحصارطلبی در بازارهای دیجیتال جلوگیری کنند.
با توجه به تحقیقات جاری اتحادیه اروپا و احتمال تجدید نظر متا، این پرونده احتمالا ماه ها ادامه خواهد داشت. نتیجه نهایی این منازعه می تواند استانداردهای جدیدی برای رفتار پلتفرم های مسلط در قبال رقبا ایجاد کند.
برای کسب وکارهایی که از خدمات هوش مصنوعی استفاده می کنند، پیگیری تحولات این پرونده می تواند به درک بهتر فضای نظارتی آینده کمک کند.